تبلیغات
ایران من! - قواعد اللّغة العربیّة
چهارشنبه 14 مهر 1389

قواعد اللّغة العربیّة

   نوشته شده توسط: صفرعلی رضائی    

Yellow Rose

 

اولین گام در یادگیری قواعد عربی این است که بدانیم هرکلمه به سه دسته تقسیم میشود:

                                              (اسم، فعل، حرف)

1_ اسم:کلمه ای است که برنام شخص یا شیء دلالت کند.

                                   (علی،قلم،فاطمة، مِنضَدَة، سحاب، تلمیذ)

2_فعل:کلمه ای است برانجام کاری یاروی دادن حالتی دریک زمان مشخص دلالت کند:

                                  (إستَخرجَ،ذَهَبَ،یَکتُبنَ، صَدَّقَ، أخرجَ، تَعلَمُ)

3_حرف:کلمه ای است که به تنهایی وبه خودی خودمعنای خاصّی نداردوتنها زمانی معنی دارد که درجمله قرارگیرد:

                                       (بـِ ، إلی، حتّی، مِن، إن، إنَّ، لَو)

 

 

 

 

*          علامت های خاصّ اسم :

 

1-ال میگیرد.      الباب  ، الجدار  ، الکهرباء   

 

2-تنوین میگیرد.   صدیقٌ  ،   قلمٍ  ،  درساً        

 

3-تاء تأنیث مدوّرة ( ــة    ،    ة   )  میگیرد.  بقرة  ،  ضفدعَةٌ  ،   منضدة     

 

4-مجرور  میشود.   ( یعنی پس از یکی از حروف جر می آید )  فی صَفِّ   علی کرسیِ   من کتابِ    

 

5- اسم اشاره   ( هذا   ، هذِهِ   ، ذلِکَ   ، تِلکَ  ، هؤلاءِ  ، اولئکَ  )

 

6-اسم موصول ( الّذی   ، الَّتی  ، الَّذینَ   ،  اللاتی  ،  مَن   ، ما )

 

7-  اسم استفهام (ماذا ، لِماذا ، أینَ  ،  کَیفَ   ،  أیُّ   ،   کَم ،  مَن  ،  ما ...)

 

8-ضمیر


هو ، هما ، هم ،  هِیَ ،  هما ،  هُنَّ  ،  أنتَ ،  أنتُما ، أنتم ، أنتِ  ، أنتما ، أنتُنَّ ، أنا ، نَحنُ
ــ   ،  ا     ،  و   ،   ــ   ،  ا   ،    نَ     ،  تَ  ،  تُما  ،  تُم   ، تِ   ،  تما  ، تُنَّ    ، تُ  ،  نا 
إیّاهُ، إیّاهُما ، إیّاهُم ، إیّاها ، إیّاهما ، إیّاهنَّ ، إیّاکَ ، إیّاکما، إیّاکُم ، إیّاکِ ، إیّاکما ، إیّاکُنَّ ،  إیّایَ ، إیّانا

ـه  ، ـهما ، ـهم ، ــها ، ــهما ، ــهنَّ ، کَ  ،  کما ، کم   ،  کِ  ، کما  ،  کُنَّ  ، ی  ،  نا

 

9-کلمه ی سه حرفی که وسط آن ساکن است.    عُرفُ   ،  صِدقَ   ، عَیبِ                   

 

 10- ترجمه   . بهترین و کاربردی ترین راه شناخت اسمها شناخت ترجمه آنهاست .

 

 

 

مهمترین علامتهای شناخت فعل عبارتند از:

 

1 – تاء تأنیث ساکنه  :  ( ت )

2 – تاء ضمیر :( تَ ، تُما ، تُم ، تِ ، تُما ، تُنَّ ، تُ ) که به آخرفعل ماضی اضافه می شوند.

3 – حروف مضارعه   : ( أ ، تَ ، یَ ، نَ ) که در اول فعل مضارع می آیند .

4 – مجزوم شدن  : که خاص فعل مضارع است .

   نکته :علامت جزم فعل مضارع ( ساکن ، وحذف نون اعراب )می باشد .

5 – مهمترین و بارز ترین ویژگی فعل این است که وابسته به زمان است .

فعل ثلاثی وفعل رباعی

 

فعل را ازنظرریشه می توانیم به دو دسته تقسیم کنیم:

 

1- رباعی:فعلی است که ریشه اصلی آن چهارحرف اصلی دارد(زَلزَل،وَسوَس).

2- ثلاثی: فعلی است که ریشه اصلی آن سه حرف اصلی دارد(إستَخرَج(خَرَجَ)،ذَهَبَ،یَعلَمان).

 

فعل رباعی دردوره متوسطه کاربردزیادی ندارد،به همین خاطرمانیزازاین بیشتربه تشریح آن نمی پردازیم.

 

فعل ثلاثی مجرد ومزید

 

فعلهای ثلاثی به دودسته تقسیم می شوند،که ملاک تقسیم بندی آنهااولین صیغه ماضی یعنی(مفردمذکرغائب)می باشد،این دو دسته عبارتند از:

 

1-ثلاثی مجرّد:فعلی است که اولین صیغه ماضی آن فقط ازسه حرف اصلی تشکیل شده باشد.

  مانند: یَکتُبانِ که اولین صیغه ماضی آن (کَتَبَ) می باشد وفقط سه حرف دارد.

 

2-ثلاثی مزید:فعلی است که اولین صیغه ماضی آن علاوه برسه حرف اصلی دارای یک یا دو یا سه حرف زائد نیزباشد.     مانند: أسلَمَ، إفتَتَحَ، إستَخدَمَ.

فعلهای مزیدقالبهای خاصّی دارند که به وسیله این قالب و وزن خاص ما می توانیم فعلهای ثلاثی مزید را بشناسیم که به این قالبها«باب» گفته می شود.

 

                 بابهای ثلاثی مزید

 

     باب إفعال – باب تفعیل – باب مُفاعلَة                              یک حرف زائد

     باب تفَعُّل – باب تفاعُل – باب إفتِعال – باب إنفِعال                دو حرف زائد

     باب إستِفعال                                                            سه حرف زائد

 

که هر کدام از این بابها دارای فعل ماضی ، مضارع ، أمر هستند که دارای وزن خاصی میباشند، علاوه بر آن هر باب دارای یک مصدر می باشد .

                       ( مصدر پایه واساس شناخت فعل است )

مصادر ثلاثی مزید قیاسی هستند یعنی دارای وزن هستند ولی مصادر ثلاثی مجرد سماعی هستند  یعنی وزن خاصی ندارند وفقط براساس فرهنگهای لغت ودانسته های افراد تشخیص داده می شوند .


        جدول افعال ثلاثی مزید

 

ردیف

نام باب

وزن ماضی

وزن مضارع

وزن امر

وزن مصدر

1

 إفعال

  أفعَلَ

        (أعلَمَ)

   یُفعِلُ

        (یُعلِمُ)

 أفعِل

      (أعلِم)

إفعال

      ( اعلام )

2

 تَفعیل

  فَعَّلَ

      (صَدَّقَ)

   یُفَعِّلُ

      (یُصَدِّقُ)

 فَعِّل

    (صَدِّق)

 تفعیل

    ( تصدیق )

3

 مُفاعَلَة

  فاعَلَ

      (کاتَبَ)

   یُفاعِلُ

      (یُکاتِبُ)

 فاعِل

    (کاتِب)

 مُفاعَلَة

      (مکاتبة )

4

 تَفَعُّل

 تَفَعَّلَ

     (تَشَرَّفَ)

  یَتَفَعَّلُ

     (یَتَشَرَّفُ)

 تَفَعَّل

   (تَشَرَّف)

 تَفَعُّل

     ( تشرّف )

5

 تَفاعُل

 تَفاعَلَ

     (تَعامَلَ)

  یَتَفاعَلُ

      (یَتَعامَلُ)

 تَفاعَل

    (تَعامَل)

 تَفاعُل

      ( تعامُل )

6

تَفاعُل

 إفتَعَلَ

     (إفتَتَحَ)

  یَفتَعِلُ

      (یَفتَتِحُ)

 إفتَعِل

    (إفتَتِح)

 إفتِعال

      ( افتتاح )

7

 إنفِعال

 إنفَعَلَ

    (إنصَرَفَ)

  یَنفَعِلُ

   (یَنصَرِفُ)

 إنفَعِل

 (إنصَرِف)

إنفِعال

  ( انصراف )

8

 إستِفعال

 إستَفعَلَ

    (إستَخرَجَ)

  یَستَفعِلُ

   (یَستَخرِجُ)

 إستَفعِل

 (إستَخرِج)

إستِفعال

  ( إستخراج )